Dossier: 
Je zal maar jong zijn in 2020

Het is tijd om te investeren in een toekomstperspectief voor onze jeugd

© Greenpeace / Eric De Mildt

Wat betekent welvaart in wezen écht? Koopkracht? Levenscomfort? ‘Misschien laat welvaart zich nog het best uitdrukken in een toekomstperspectief voor jongeren’, zo betoogt Serge de Gheldere van Futureproofed.

Met een wereldwijde gezondheidscrisis, een op hol slaand klimaat en een onzekere jobmarkt lijkt het toekomstperspectief voor jongeren troebeler dan ooit. Maar als we inspanningen voor een koolstofvrije economie integreren in de economische relance, dan geven we jongeren weer een toekomst om van te dromen.

Je zal maar jong zijn in 2020. De wereld wankelt onder de astronomische menselijke en economische kosten van de pandemie. De arbeidsmarkt verandert razendsnel onder invloed van artificiële intelligentie en robotisering. Tegelijkertijd wordt de urgentie van de klimaatcrisis met de dag zichtbaarder.

Voor wie dat laatste even was vergeten, was de hittegolf van vorige week een gloeiend geheugensteuntje. Dat het om meer gaat dan ‘wat puffen’, blijkt uit de oversterftecijfers: tijdens de hittegolf van juli 2019 zijn er in ons land 400 mensen méér overleden dan verwacht. Voor deze zomer moet het bilan nog opgemaakt worden.

Jonge mensen vooral getroffen

Vooral jonge mensen zullen hard getroffen worden, omdat er een vertraging van dertig tot veertig jaar zit tussen het uitstoten van een ton CO2 en het volledige effect ervan. En helaas: sinds de jaren tachtig is de globale uitstoot alleen maar gegroeid. Zelfs als we erin slagen om het roer helemaal om te gooien (en dat is absoluut nodig), zijn een hele reeks negatieve effecten van de klimaatverandering al vastgespijkerd in onze toekomst. De komende decennia zullen we onvermijdelijk te maken krijgen met fysieke, economische en sociale uitdagingen.

Denk aan dodelijke hittegolven, overstromingen, de ontwrichting van voedselketens en watervoorraden, met in het kielzog daarvan heel wat conflicten. Klimaatrisico’s leiden ook tot een aanzienlijke herverdeling van kapitaal, waarbij investeerders niet langer investeren in koolstofrijke, risicovolle activa, maar in plaats daarvan opkomende duurzame industrieën ondersteunen. Tot slot is die impact erg ongelijk verdeeld: het straatarme Bangladesh zal het hoofd (letterlijk) niet boven water kunnen houden, en dichter bij huis zien we dat arme wijken met slecht geïsoleerde huizen, zonder groen en met veel luchtverontreiniging, de slechtste kaarten hebben voor de toekomst.

Een nieuwe industriële revolutie, die begint in de steden

Het versnellen richting een niet-fossiele, duurzame toekomst is de grootste economische kans in een eeuw. Net als wat er de afgelopen decennia met de digitalisering is gebeurd, zal ook dit een industriële revolutie zijn. Een revolutie waarin we onszelf loskoppelen van onzekere energiebronnen als olie en gas en onze industrie terugbrengen tot wat de planetaire grenzen aankunnen. Zelfs als we geen klimaatcrisis zouden hebben, zou dit de slimme manier zijn om onze economie weer op te bouwen. De grote industrieën van morgen zijn groene industrieën. De aantrekkelijke steden van morgen zijn groene steden.

Het versnellen richting een niet-fossiele, duurzame toekomst is de grootste economische kans in een eeuw.

De industrie lijkt het stilaan begrepen te hebben. En ook lokale beleidsmakers, de steden op kop, trekken richting tekentafels om de toekomst van het post-coronatijdperk uit te tekenen. Brussel, Milaan en New York kozen voor meer autovrije zones in het centrum en vele kilometers aan extra fietspad. Gent stelde een onthardingsaannemer aan.

De toekomst zien: daar is verbeeldingskracht voor nodig. En daar blijken de meeste nationale overheden niet in uit te blinken. Tegelijkertijd gooien diezelfde overheden namelijk massaal belastinggeld in de bodemloze put van fossiele brandstoffen of reiken ze lokale overheden onvoldoende hefbomen aan om broodnodige en snel-renderende klimaatinvesteringen te kunnen doen. Zo dreigen we de boot te missen.

Kenniscentrum voor steden van de toekomst

Blijf op de hoogte

Schrijf je in op onze nieuwsbrieven en blijf op de hoogte van het mondiale nieuws
Slagen we er daarentegen in om van onze steden laboratoria te maken van innovatie en toekomstbestendige urbane ontwikkeling, dan kan Vlaanderen uitgroeien tot een kenniscentrum. We hebben de opleidingsinstellingen, de jongeren en de technische tools om dat waar te maken.

Lukt het ons om de inspanningen voor het koolstofvrij maken van de economie en de wederopbouw te integreren, dan kunnen we het herstel van deze pandemie versnellen met een grotere economische en ecologische veerkracht als resultaat op de langere termijn. Met onderweg groene jobs, een hogere levenskwaliteit en minder sociale ongelijkheid. Kortom: een toekomst die weer aantrekkelijk oogt. En dan geven we jongeren het allerbelangrijkste dat we hen kunnen geven: een hoopvol toekomstperspectief.

Serge de Gheldere is CEO van Futureproofed en de voorzitter van Klimaatzaak vzw.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2848   proMO*’s steunen ons vandaag al.

Word proMO* of Doe een gift