Vluchtelingen in eigen land

MacRefugees in Hongkong

en© Brecht Goris

Ching Lin Pang

Voor jongeren en gezinnen met een laag inkomen is het huisvestingsbeleid van Hongkong een nachtmerrie, schrijft MO*columniste Ching Lin Pang. Want het heeft de hoogste vastgoedprijzen ter wereld. Het blinde geloof in de onfeilbaarheid van de vrije markt is verantwoordelijk voor grote ongelijkheid, en die heeft als gevolg dat veel mensen op de vlucht slaan.

Als speelbal in de geopolitieke strijd tussen Trump en Xi is Hongkong alomtegenwoordig in de media. Vorig jaar was de stad geheel in de ban van de escalerende protesten en dit jaar door de omstreden veiligheidswet die China meer macht geeft over Honkong. Het is dan ook geen wonder dat de minderbedeelden, vooral als ze oud zijn, grotendeels onder de radar van de internationale media-aandacht blijven.

Laatst zag ik een filmpje van een oude vrouw die haar slaapplaats in de lokale McDonald's verloor door de verplichte sluitingstijd als gevolg van de coronacrisis. Het is een verhaal met vele lagen. Sinds ze de banden met haar kinderen doorgeknipt heeft, huurt ze een miniscuul appartement. Omwille van burenruzie en de onveiligheid, die nog groter is door COVID-19, gaat ze er enkel terug om zich te wassen en propere kleren aan te trekken. Voor de rest brengt ze haar tijd door in McDonald's of in parken. Het is er proper. Ze kan er gratis water bijvullen. Ze kan een praatje maken met de andere klanten of haar lotgenoten die hun toevlucht zoeken in deze fastfoodketen.

Als Mcvluchteling is ze één van de zoveelste slachtoffers van het huisvestingsnachtmerrie van Hongkong: jongeren, gezinnen met laag inkomen, alleenstaanden enz., kunnen de hoogste vastgoedprijzen ter wereld niet betalen. Toch neemt ze haar situatie op stoïcijnse wijze op. In plaats van te protesteren of in tranen uit te barsten tegen het wanbeleid van de overheid zegt ze laconiek dat de keten het recht had haar uit te zetten wegens oneigen gebruik. Ze was er een gast, geen eigenaar.

Na haar “uitzetting” plant ze haar nachten door te brengen in veilige publieke ruimtes: lokale parken of overdekte loopbruggen voor voetgangers. Geen haar op haar hoofd dat eraan denkt om haar kinderen te contacteren. Een ontnuchterende vaststelling dat familiebanden, nochtans heilig in de Chinese cultuur, toch kunnen verdwijnen in deze postmoderne grootstad.

In plaats van betaalbare huizen te bouwen, investeren de leiders van Hongkong in prestigeprojecten voor de superrijken.

Ze is evenmin kwaad op de overheid. Nochtans ze heeft alle redenen om het huisvestingsbeleid te bekritiseren. De overheid van Hongkong heeft het koloniale huisvestingbeleid van de Engelsen overgenomen. Voor 1997 was alle grond in Hongkong het bezit van de Britse koninklijke familie. Na 1997 werd het eigendomsrecht overgedragen aan de lokale overheid van Hongkong.

De verschillende leiders hebben steeds de zijde gekozen van de vastgoedontwikkelaars die meer geïnteresseerd zijn in winst dan in rechtvaardige huisvesting voor de gewone man en vrouw. In plaats van betaalbare huizen te bouwen, investeren ze in prestigeprojecten voor de superrijken.

Andere lotgenoten brengen de nacht door op voetgangersbruggen, die nauwelijks of niet door voetgangers gebruikt worden. Sommigen doen er alles aan om hun waardigheid niet te verliezen. Ze maken elke dag hun geïmproviseerd huis proper en geven water aan de bloemen in potten die een soort van huiselijkheid moeten brengen. Toch is de toestand schrijnend. Huisvesting is een fundamenteel recht en moet toegankelijk zijn voor iedereen en niet enkel het privilege zijn van de happy few. Vooral als de overheid zo rijk is en die rijkdom te danken is aan het bezit van grond.

Het grootste probleem in Hongkong is het blinde geloof in de onfeilbaarheid van de vrije markt, die verantwoordelijk is voor grote ongelijkheid en de huisvestingsnachtmerrie, die interne vluchtelingen voortbrengt.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2925   proMO*’s steunen ons vandaag al. We hopen 2021 te kunnen starten met 3000 proMO*‘s, word jij er één van?

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur

  • Antropologe

    Ching Lin Pang is antropologe verbonden met Universiteit Antwerpen en KU Leuven. Met een open blik bestudeert ze de hedendaagse ontwikkelingen in Azië met een focus op China.